ဒရာမာတွေမှာ မကြာခဏ တွေ့ရတဲ့ မြင်ကွင်းတစ်ခု ရှိပါတယ်။
ဖုန်းကို ထူးဆန်းတဲ့ သတ္တုသေတ္တာတစ်လုံးထဲ ထည့်လိုက်တယ်။ အဲဒါနဲ့ပဲ “ဒီလိုဆိုရင် တည်နေရာကို ခြေရာခံလို့ မရတော့ဘူး” ဆိုပြီး ဖြစ်သွားတယ်။
“အဲဒီလောက်တောင် လွယ်သလား” လို့ ထင်ဖူးပါသလား။ ကျွန်တော်ကတော့ ထင်ဖူးပါတယ်။
အရင်ပြောထားပါရစေ။ ဒရာမာထဲက ဒီမြင်ကွင်းကို ကျွန်တော် ကိုယ်တိုင် အတည်ပြုမထားပါ။ ဒီဆောင်းပါးက လက်တွေ့နည်းပညာအနေနဲ့ ဖြစ်နိုင်ခြေရှိမရှိကို အတည်ပြုနိုင်ခဲ့တဲ့ အတိုင်းအတာအတိုင်း စုစည်းထားတာ ဖြစ်ပါတယ်။
နိဂုံး
- လှိုင်းကို ပိတ်ဆို့ပေးတဲ့ သေတ္တာနဲ့ အိတ်တွေ တကယ်ရှိပါတယ်။ တည်နေရာ “ခြေရာခံခြင်း” ကို ဒါနဲ့ ဖြတ်တောက်လို့ရပါတယ်
- ဒါပေမဲ့ GPS ကိုယ်တိုင်ကို နှောင့်ယှက်နေတာ မဟုတ်ပါ။ ဆက်သွယ်မှု ရပ်သွားလို့ ခြေရာခံလို့ မရတော့တာ ဖြစ်ပါတယ်
- “လှိုင်းကို ပိတ်ဆို့ခြင်း” နဲ့ “လှိုင်းထုတ်ပြီး နှောင့်ယှက်ခြင်း (ဂျမ်မင်း)” က မတူတဲ့အရာတွေ ဖြစ်ပါတယ်
- ဂြိုဟ်တုဆက်သွယ်ရေးအပေါ် တိုက်ခိုက်မှုက တကယ်ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ သတင်းထုတ်ပြန်ထားတဲ့ အတိုင်းအတာအရ ဂြိုဟ်တုကိုယ်တိုင် မဟုတ်ဘဲ မြေပြင်ဘက်က စနစ်တွေကို ပစ်မှတ်ထားခဲ့တဲ့ ဥပမာ ဖြစ်ပါတယ်
- ခြေရာခံမှု ပြတ်သွားခြင်းကိုယ်တိုင်က သဲလွန်စ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်
ဖုန်းကို ဘာနဲ့ ခြေရာခံနေတာလဲ
အရင်ဆုံး အထင်လွဲလွယ်တဲ့ အချက်ပါ။
GPS က လက်ခံရုံသက်သက်သာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဖုန်းက ဂြိုဟ်တုကို သူ့တည်နေရာ ပို့နေတာ မဟုတ်ပါ။ ဂြိုဟ်တုဆီက လာတဲ့ အချက်ပြကို ဖုန်းက လက်ခံပြီး သူ့တည်နေရာကို သူကိုယ်တိုင် တွက်ချက်တာ ဖြစ်ပါတယ်။
ဒါဆို တခြားလူက တည်နေရာကို ဘာကြောင့် သိနိုင်တာလဲ။
ဖုန်းက အဲဒီတည်နေရာကို ဘေ့စ်စတေးရှင်း (base station) သို့မဟုတ် အင်တာနက်ကနေ အပြင်ကို ပို့နေလို့ ပါ။ မြေပုံ app မှာ မျှဝေခြင်း၊ ပျောက်ဆုံးမှုကာကွယ်တဲ့ tag၊ ဝန်ဆောင်မှုတွေရဲ့ တည်နေရာအချက်အလက်၊ ဆက်သွယ်မှုကိုယ်တိုင်ရဲ့ မှတ်တမ်းတွေ ရှိပါတယ်။
တည်နေရာ ဘယ်လိုသတ်မှတ်လဲဆိုတာကို ဖုန်းက သူ့တည်နေရာကို ဘယ်လိုသိတာလဲ မှာ စုစည်းထားပါတယ်။ ဂြိုဟ်တု၊ ဘေ့စ်စတေးရှင်း၊ Wi-Fi၊ Bluetooth၊ sensor ဆိုတဲ့ သဲလွန်စ ၅ ခုကို ပေါင်းစစ်တာ ဖြစ်ပါတယ်။
ဒါကြောင့် ခြေရာခံမှုကို ရပ်ဖို့ လမ်း ၂ ခု ရှိပါတယ်။
- ဖုန်းက သူ့တည်နေရာကို မသိနိုင်အောင် လုပ်ခြင်း
- ဖုန်းက တည်နေရာကို အပြင်ကို မပို့နိုင်အောင် လုပ်ခြင်း
သေတ္တာထဲထည့်လိုက်ရင် ဒီ နှစ်ခုစလုံး တစ်ပြိုင်နက် ဖြစ်ပါတယ်။
လှိုင်းပိတ်ဆို့တဲ့ သေတ္တာထဲမှာ ဘာဖြစ်နေသလဲ
လှိုင်းကို ပိတ်ဆို့တဲ့ နည်းစနစ်ကို ဖာရာဒေးလှောင်အိမ် (Faraday cage) လို့ သိကြပါတယ်။ အင်္ဂလိပ်ဘာသာ Wikipedia ရဲ့ ရှင်းလင်းချက်အတိုင်း ရေးပါမယ်။
- အပြင်ကနေ လှိုင်း (လျှပ်စစ်စက်ကွင်း) လာထိတဲ့အခါ သတ္တုထဲက လျှပ်စစ်ဓာတ်ပြားတွေ လှုပ်ရှားပြီး သေတ္တာအတွင်းက လျှပ်စစ်စက်ကွင်းကို ပယ်ဖျက်ပစ်သည်
- ရလဒ်အနေနဲ့ သေတ္တာထဲဝင်လာတဲ့ လှိုင်းရော၊ အထဲကထွက်တဲ့ လှိုင်းရော အများကြီး အားနည်းသွားသည် သို့မဟုတ် ပိတ်ဆို့ခံရသည်
elevator ထဲမှာ လှိုင်းဝင်ရခက်တာလည်း သတ္တုဘောင်နဲ့ ဝိုင်းထားလို့ ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီစာမျက်နှာမှာ elevator လို သတ္တုဘောင်နဲ့ ဝိုင်းထားတဲ့ အခန်းတွေမှာ ဖုန်းက “လှိုင်းမမိ” ဖြစ်လွယ်တယ်လို့ ရေးထားပါတယ်။
ဖုန်းထည့်ဖို့ သီးသန့် “ဖာရာဒေးအိတ်” တွေလည်း ရှိပါတယ်။ စာမျက်နှာအရ ဖုန်းရဲ့ ကိုယ်ရေးကိုယ်တာ ကာကွယ်ရေး၊ ခရက်ဒစ်ကတ်ရဲ့ IC tag ကို တရားမဝင်ဖတ်တာ ကာကွယ်ရေးအတွက် သုံးပါတယ်။ ဒစ်ဂျစ်တယ် forensic (ဒစ်ဂျစ်တယ်ကိရိယာတွေကို သက်သေစစ်ဆေးခြင်း) မှာလည်း အဝေးကနေ data ဖျက်ခံရတာ ကာကွယ်ဖို့ သုံးတယ်လို့ ရေးထားပါတယ်။
ဒါကြောင့် “ဖုန်းကို သေတ္တာထဲထည့်ပြီး လှိုင်းဖြတ်တယ်” ဆိုတဲ့ စိတ်ကူးကိုယ်တိုင်က လက်တွေ့မှာ ရှိပါတယ်။
ဆက်စပ်ချက်: elevator နဲ့ မြေအောက်မှာ လှိုင်းအားနည်းတဲ့ အကြောင်းကို လှိုင်းအားနည်းတဲ့အခါ ဖြေရှင်းပုံ မှာ ရေးထားပါတယ်။
ပြီးပြည့်စုံမှု မရှိပါ: ပိတ်ဆို့လို့မရတဲ့ အခြေအနေတွေ ရှိသည်
အဲဒီစာမျက်နှာမှာ ပိတ်ဆို့နိုင်စွမ်းမှာ ကန့်သတ်ချက် ရှိတယ်လို့လည်း ရေးထားပါတယ်။
- အပေါက်အကြားအရွယ်အစားနဲ့ လှိုင်းအလျားရဲ့ ဆက်စပ်မှု: လှိုင်းအလျား တိုလေ ကွန်ယက်အပေါက်ကို ဖြတ်ဖို့ လွယ်လေ။ စွမ်းဆောင်ရည်မြင့်ဖို့ဆိုရင် အပေါက်က လှိုင်းအလျားထက် သေးရမယ်
- သတ္တုရဲ့ အထူ: ပါးရင် အကျိုးသက်ရောက်မှု ကျသွားသည်
- ကွန်ယက်ထက် ပြားပြားက ကြိမ်နှုန်းအကွာအဝေး ပိုကျယ်ကျယ် ထိရောက်သည်
- ကြိမ်နှုန်းတစ်ခုချင်းစီမှာ ထိရောက်ပုံ မတူပါ: ဖုန်းက ကြိမ်နှုန်းအများကြီးသုံးတဲ့အတွက် တစ်ခုကို ပိတ်ဆို့နိုင်ပေမဲ့ တခြားတစ်ခုက ဖြတ်ဝင်လာနိုင်သည်
ထို့အပြင် ထုတ်ကုန်တစ်ခုချင်းစီရဲ့ စမ်းသပ်ရလဒ်ကို ကျွန်တော်အတည်ပြုနိုင်ခဲ့တဲ့ စာမျက်နှာတွေမှာ မရေးထားပါဘူး။ “အိတ်ထဲထည့်ရင် အပြည့်အဝ ပိတ်ဆို့နိုင်မှာ သေချာတယ်” လို့ တော့ မပြောနိုင်ပါ။
ဂျမ်မင်းက လုံးဝ မတူတဲ့ အရာ
ဒီနေရာမှာ ရောထွေးလွယ်တဲ့ အကြောင်းကို ပြောပါမယ်။
| လှိုင်းကို ပိတ်ဆို့ခြင်း (သေတ္တာ・အိတ်) | ဂျမ်မင်း (နှောင့်ယှက်ခြင်း) | |
|---|---|---|
| ဘာလုပ်သလဲ | လှိုင်း မဝင်၊ မထွက် အောင် လုပ်သည် | ပြင်းတဲ့ လှိုင်းကို ထုတ်ပြီး မူလအချက်ပြကို မကြားရအောင် လုပ်သည် |
| လှိုင်းထုတ်သလား | မထုတ်ပါ | ထုတ်သည် |
| သက်ရောက်မှု အကွာအဝေး | သေတ္တာထဲက ဖုန်းတစ်လုံးတည်း | ဝန်းကျင်က ကိရိယာတွေကိုပါ သက်ရောက်သည် |
| ဥပမာပေးရရင် | နားကျပ် | အသံကျယ်ကျယ်နဲ့ ပတ်ဝန်းကျင်ရဲ့ စကားဝိုင်းကို လွှမ်းမိုးပစ်တာ |
ဂျမ်မင်းက လက်ခံတဲ့ဘက်က “အချက်ပြ” နဲ့ “ဆူညံသံ” ရဲ့ အချိုးနဲ့ နားထောင်တဲ့ သဘောကို အသုံးချပါတယ်။ ဆူညံသံကို ကြီးလိုက်ရင် အချက်ပြကို မကောက်ယူနိုင်တော့ပါ။ data ကို ခိုးတာ မဟုတ်ဘဲ ဆက်သွယ်မှုကို သုံးမရအောင် လုပ်တာ ဖြစ်ပါတယ်။
နောက်ထပ် တစ်ခုက စပူးဖင်း (spoofing၊ အယောင်ဖော်ခြင်း) ပါ။ အတုအယောင် အချက်ပြကို ပို့ပြီး လက်ခံကိရိယာကို အတုတည်နေရာ၊ အတုအချိန်ကို ယုံအောင် လုပ်တာ ဖြစ်ပါတယ်။ GPS မှာ အယောင်ဖော်တာက ထင်ရှားတဲ့ ဥပမာပါ။
ဂျမ်မင်းကိရိယာတွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ဂျပန်ဥပဒေမှာ ဘယ်လို ဆက်ဆံသလဲဆိုတာကို ကျွန်တော် ပင်မအချက်အလက်ရင်းမြစ်ကနေ အတည်ပြုနိုင်မထားပါ။ ပြစ်ဒဏ် စတာတွေကို ပြတ်ပြတ်သားသား မပြောပါ။ ဒါပေမဲ့ ပတ်ဝန်းကျင်က ဆက်သွယ်မှုကို နှောင့်ယှက်တာမို့ မသုံးပါနဲ့၊ မဝယ်ပါနဲ့၊ မယူဆောင်ပါနဲ့ ဆိုတာက အခြေခံ ဖြစ်ပါတယ်။
ဂြိုဟ်တုကို “ဟက်ကင်း” လုပ်တာ တကယ် ဖြစ်ခဲ့ဖူးသလား
ဖြစ်ခဲ့ဖူးပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ စိတ်ကူးထဲက ပုံစံနဲ့တော့ မတူပါ။
၂၀၂၂ ခုနှစ် Viasat (KA-SAT) အပေါ် တိုက်ခိုက်မှု ကို အင်္ဂလိပ်ဘာသာ Wikipedia မှာ ဖော်ပြထားတာအရ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်ပါတယ်။
- ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၃ ရက်နေ့မှာ တိုက်ခိုက်သူက ဥရောပက ဂြိုဟ်တုဆက်သွယ်ရေး ဝန်ဆောင်မှုပေးသူရဲ့ စီမံခန့်ခွဲရေးစင်တာရဲ့ VPN ထဲ ထိုးဖောက်ဝင်ရောက်ခဲ့သည်
- အဲဒီကနေ modem အချက်အလက်ကို ကိုင်ထားတဲ့ စီမံခန့်ခွဲရေး server ကို ရောက်ပြီး၊ ထပ်မံ modem တွေဆီ software update ဖြန့်ပေးတဲ့ server ကို အသုံးချကာ data ဖျက်တဲ့ malware ကို ဖြန့်ခဲ့သည်
- ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၄ ရက်နေ့ (ရုရှားက ယူကရိန်းကို ကျူးကျော်တဲ့နေ့) မှာ modem ထောင်ပေါင်းများစွာ သုံးမရတော့ပါ
- သက်ရောက်မှုက ယူကရိန်းအပြင် တခြားနေရာတွေကိုပါ ရောက်ပြီး၊ ဂျာမနီက လေအားလျှပ်စစ်စက် ခန့်မှန်း ၅,၈၀၀ လုံး ရဲ့ အဝေးထိန်းချုပ်မှုမှာလည်း အဟန့်အတားဖြစ်ခဲ့သည်
- ၂၀၂၂ ခုနှစ် မေလ ၁၀ ရက်နေ့မှာ EU၊ အမေရိကန်၊ ယူကေတို့က ရုရှားရဲ့ တိုက်ခိုက်မှုလို့ စွပ်စွဲခဲ့သည်
သတိပြုစရာ ရှိပါတယ်။ ဒီစာမျက်နှာမှာ အစပိုင်းရှင်းလင်းချက်နဲ့ ဖြစ်စဉ်အပိုင်းကြားမှာ ရေးထားချက် ကွဲလွဲနေပါတယ်။ ဖြစ်စဉ်အပိုင်းက မြေပြင်ဘက်က VPN၊ စီမံခန့်ခွဲရေး server၊ update server၊ modem တွေကို တိုက်ခိုက်တာအဖြစ် ရေးထားပါတယ်။ ဂြိုဟ်တုကိုယ်တိုင်ကို ထိုးဖောက်ဝင်ရောက်တယ်လို့ မရေးထားပါ။
ဒီနေရာကို ပြတ်ပြတ်သားသား မပြောဘဲ ထားပါမယ်။ ဒါပေမဲ့ သတင်းထုတ်ပြန်ထားတဲ့ အတိုင်းအတာအရ ပြောနိုင်တာက ဒါပါ။
ဂြိုဟ်တုရဲ့ “ဟက်ကင်း” လို့ ပြောတာက အာကာသထဲက ဂြိုဟ်တုကိုယ်တိုင် မဟုတ်ဘဲ မြေပြင်က စီမံခန့်ခွဲရေးစနစ်နဲ့ modem တွေ ကို ပစ်မှတ်ထားတဲ့ ဥပမာက ကောင်းကောင်းသိကြသည်
ဒါကြောင့် လက်တွေ့တိုက်ခိုက်မှုတွေမှာ ရုပ်ရှင်လို “ဂြိုဟ်တုကို သိမ်းပိုက်တာ” ထက် မြေပြင်စနစ်ထဲကို ဝင်တာ ဆိုတဲ့ သာမန်ပုံစံက ပိုပေါ်လွင်ပါတယ်။ (ဒါက ယခင်ရေးခဲ့တဲ့ VIVANT ရဲ့ ဟက်ကင်းနဲ့ လက်တွေ့ နှိုင်းယှဉ်ချက် နဲ့လည်း ထပ်တူကျပါတယ်)
ခြေရာခံမှု “ပြတ်သွားခြင်း” ရဲ့ အဓိပ္ပာယ်
နောက်ဆုံးအနေနဲ့ လျစ်လျူရှုလွယ်တဲ့ အချက်ပါ။
သေတ္တာထဲထည့်လိုက်ရင် ခြေရာခံမှု ပြတ်သွားပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ပြတ်သွားပုံကိုယ်တိုင်က အချက်အလက် ဖြစ်ပါတယ်။
- လှိုင်းနောက်ဆုံးရောက်ခဲ့တဲ့ နေရာနဲ့ အချိန်က မှတ်တမ်းမှာ ကျန်နေသည်
- အဲဒီမှာ “ပျောက်သွားတယ်” ဆိုတဲ့ အချက်ကိုယ်တိုင်က သဲလွန်စ ဖြစ်သည်
- ဖုန်းအပြင်က မှတ်တမ်းတွေ (CCTV၊ ယာဉ်အသုံးပြု IC ကတ်၊ ငွေပေးချေမှု မှတ်တမ်း စသည်) ကို သေတ္တာနဲ့ ဖျက်လို့မရပါ
ဒါက ကျွန်တော့်အမြင်ပါ။ အတည်ပြုနိုင်ခဲ့တဲ့ စာမျက်နှာတွေမှာ ခြေရာခံတဲ့ဘက်ရဲ့ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းကို ရေးထားတာ မဟုတ်ပါ။ ဒါပေမဲ့ နည်းစနစ်ကနေ စဉ်းစားရင် “ပျောက်သွားခြင်း” ကိုယ်တိုင်ကို သဲလွန်စအဖြစ် အသုံးချခံရနိုင်ခြေ ရှိပါတယ်။
အနှစ်ချုပ်
- လှိုင်းပိတ်ဆို့တဲ့ သေတ္တာ・အိတ်က တကယ်ရှိသည် (ဖာရာဒေးလှောင်အိမ်ရဲ့ သဘောတရား)။ အပေါက်အကြား၊ အထူ၊ ကြိမ်နှုန်းပေါ် မူတည်ပြီး ထိရောက်ပုံ ပြောင်းလဲသည်
- GPS က လက်ခံရုံသက်သက်။ ခြေရာခံမှု ပြတ်တာက တည်နေရာကို တွက်မရတော့ခြင်း အပြင် အပြင်ကို မပို့နိုင်တော့ခြင်း ကြောင့် ဖြစ်သည်
- “ပိတ်ဆို့ခြင်း” က လှိုင်းမထုတ်ပါ။ “ဂျမ်မင်း” က လှိုင်းထုတ်ပြီး နှောင့်ယှက်သည်။ မတူပါ
- ၂၀၂၂ ခုနှစ် Viasat တိုက်ခိုက်မှုက ဖော်ပြထားတဲ့ အတိုင်းအတာအရ မြေပြင်ဘက်စနစ်နဲ့ modem တွေကို ပစ်မှတ်ထားခဲ့တဲ့ ဥပမာ
- ခြေရာခံမှု ပြတ်သွားခြင်းကိုယ်တိုင်က သဲလွန်စ ဖြစ်နိုင်သည်
ဒရာမာထဲက မြင်ကွင်းက လက်တွေ့နည်းပညာကို နားလည်လွယ်အောင် ချဲ့ကားပြထားတာလို့ ထင်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ “သေတ္တာထဲထည့်လိုက်ရင် ပြီးသွားပြီ” မဟုတ်ဘူးဆိုတာက လက်တွေ့နဲ့ ပိုနီးစပ်တာ မဟုတ်ဘူးလား။ (ကျွန်တော့်အမြင်ပါ)
ရင်းမြစ်:
- Wikipedia (အင်္ဂလိပ်ဘာသာ) “Faraday cage”、“Viasat hack”
- Keitai Watch “ဖုန်းရဲ့ တည်နေရာကို ဘာကြောင့် တိကျစွာ သိနိုင်တာလဲ” (၂၀၂၆ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၃၀ ရက်) https://k-tai.watch.impress.co.jp/docs/column/fujioka/2144245.html
ရေးမထားတဲ့ အကြောင်းအရာများ (ဂျပန်ရေဒီယိုလှိုင်းဥပဒေအရ ပြစ်ဒဏ်၊ ဂျမ်မင်းကိရိယာရဲ့ တိတိကျကျ ဆက်ဆံပုံ၊ ထုတ်ကုန်အလိုက် ပိတ်ဆို့စွမ်းဆောင်ရည်) ကို အတည်ပြုနိုင်မထားပါ။
ဤဆောင်းပါးတွင် affiliate ကြော်ငြာပါဝင်သည်။ ဤ site ရှိ link များမှတဆင့် ထုတ်ကုန် သို့မဟုတ် ဝန်ဆောင်မှုတစ်ခုအတွက် လျှောက်ထားပါက မိတ်ဖက်ကုမ္ပဏီများထံမှ လျော်ကြေးရနိုင်သည်။ အသေးစိတ်အတွက် Disclaimer ကို ကြည့်ပါ။ တာဝန်မဆောင်ကြောင်း ကြေညာချက်
ဤဆောင်းပါးတွင် machine translation ပါဝင်သည်။ တရားဝင်စည်းကမ်းချက်များအတွက် Rakuten Mobile တရားဝင် website ၏ ဘာသာစကားများစုံ စာမျက်နှာကို ကိုးကားပါ။
Rakuten Mobile ၏ ကာဗာဇုန် သို့မဟုတ် သတင်းပို့နိုင်မှုအခြေအနေနှင့် ပတ်သက်၍ မေးမြန်းလိုပါက တရားဝင် သတင်းပို့နိုင်မှု တိုးတက်ရေး စစ်တမ်းတောင်းဆိုသောဖောင် မှတဆင့် မေးမြန်းနိုင်သည်။
